ลืมรหัสผ่าน

เรื่องของสมอง

สมองเป็นส่วนหนึ่งของระบบประสาทกลาง บรรจุอยู่ในช่องกระโหลกศรีษะ โดยทั่วไปสมองมีน้ำหนักประมาณ 1,250 กรัม ในเพศหญิง และ 1,380 กรัมในเพศชาย ขนาดหรือน้ำหนักสมองของคน ไม่มีผลต่อความสามารถ และปัญญาหรือไหวพริบ

ความฉลาดขึ้นอยู่กับ

  • 1. ร่องลึกและรอยคดของร่องในสมอง
  • 2. การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม
  • 3. การมีประสบการณ์ และการฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง
  • 4. อาหารและออกซิเจนที่มาเลี้ยงสมอง

เยื่อหุ้มสมองแบ่งออกเป็น

3 ชั้น

  • 1. Dura Mater
    เป็นเนื้อเยื่อเกี่ยวพันกับเส้นใย มีความหนาและเหนียว มีหลอดเลือดมาหล่อเลี้ยงมาก
  • 2. Arachnoid Mater
    มีลักษณะใส
  • 3. Pia Mater
    อยู่ติดกับเนื้อสมองและไขสันหลัง และแทรกลงในร่องสมองด้วย มีหลอดเลือดมาหล่อเลี้ยงมาก

ระหว่างชั้นนอกกับชั้นกลาง มีช่องว่างเรียกว่า ช่อง ซับดูรัล (Subdural cavity) มีของไหลบรรจุอยู่เพื่อป้องกันการเสียดสี ระหว่างชั้นกลางกับชั้นในก็มีช่องว่างอยู่เช่นกัน เรียกว่าซับอะแรคนอยด์ เมเตอร์ (Subarachnoid Mater)

สมองแบ่งออกเป็น 3 ส่วนคือ

  • 1. สมองส่วนหน้า ( Forebrain )

    2. สมองส่วนกลาง ( Midbrain )

    3. สมองส่วนล่าง ( Hindbrain )

  • 1.สมองส่วนหน้า
  • มีพูด้านหน้า (Frontal lobe) อยู่ด้านหน้าติดกับกระดูกหน้าผาก ทำหน้าที่เกี่ยวกับการพูด การจำ ความคิด และความฉลาด ตลอดจนสั่งงานไปยังกล้ามเนื้อต่างๆ
  • 2.สมองส่วนกลาง
  • มีลักษณะสั้น อยู่ใต้ทาลามัส*ลงมาทางด้านหลัง บรรจุนิวเครียสของเส้นประสาทสมองคู่ที่ 3 และ 4 ทำหน้าที่ควบคุมเกี่ยวกับกิริยาสนองฉับพลันของการมองเห็น การได้ยิน การกรอกลูกตา การขยายหรือหรี่ม่านตา

    * ทาลามัส คือ ศูนย์ร่วมกระแสที่ผ่านเข้าออก และแยกประสาทไปยังสมอง

  • 3.สมองส่วนล่าง
  • เป็นรูปไข่ อยู่ทางด้านหลังและล่างสมองใหญ่ ส่วนตรงกลางเรียกว่า เวอร์มิส (Vermis) ส่วนข้างๆเรียกว่าเฮมิสเฟียร์ (Hemispheres) ส่วนเนื้อสีเทาจะอยู่ภายนอกและส่วนเนื้อสีขาวจะอยู่ภายใน ทำหน้าที่ควบคุมการทำงานประสานกันของกล้ามเนื้อลาย และควมคุมการทรงตัว
  • พูท้ายทอย (Occipital lobe)
  • อยู่ติดกับกระดูกท้ายทอย ทำหน้าที่เกี่ยวกับการมองเห็น

เส้นประสาทสมอง

  • นาสิกประสาท (Olfactory Nerve)

    เป็นประสาทรับรู้ ทำหน้าที่รับกลิ่น 

  • จักษุประสาท (Optic Nerve)

    เป็นประสาทรับรู้ ทำหน้าที่เกียวกับการมองเห็น โดยรับภาพจากจอตา

  • ประสาทโอคูโลมอเตอร์ (Tculomotor Nerve)

    เป็นประสาทสั่งการ ทำหน้าที่กรอกลูกตาขึ้นลงและเข้าใน

  • ประสาทโทรเครียร์ ( Trochlear Nerve)

    เป็นประสาทสั่งการ ทำหน้าที่กรอกลูกตาซ้ายขวาและออกนอก

  • ประสาทไตรเจมินัล (Trigeminal Nerve)

    เป็นทั้งประสาทรับรู้และสั่งการ ทำหน้าที่รับรู้ความรู้สึกเจ็บปวด การสัมผัส และอุณภูมิบริเวณใบหน้า ศรีษะ ควบคุมการหดตัวของกล้ามเนื้อที่ใช้เคี้ยว

  • ประสาทแอบคูเซน (Abducents Nerve)

    เป็นประสาทสั่งการ ทำหน้าที่เคลื่อนไหวลูกตาออกทางด้านข้าง (ชำเลือง)

  • ประสาทเฟเชียล (Facial Nerve)

    เป็นทั้งประสาทรับรู้และสั่งการ ทำหน้าที่รับรสอาหารที่ปลายลิ้น และควมคุมการแสดงสีหน้า การขับสารออกจากต่อมต่างๆ

  • โสตประสาท (Auditory Nerve)

    เป็นประสาทรับรู้แยกออกเป็น 2 แขนง แขนงหนึ่งรับมาจากคอเคลีย ทำหน้าที่เกี่ยวกับการได้ยิน โดยไปสิ้นสุดที่พูขมับของซีรีบรัล คอเทกซ์ ทำหน้าที่เกี่ยวกับการทรงตัว

  • ประสาทกลอสโซฟาริงจีแอล (Glossopharyngeal Nerve)

    เป็นทั้งประสาทรับรู้และสั่งการ ทำหน้าที่รับความรู้สึกที่คอหอย เพดานอ่อน โคนลิ้นหลอดยูสเตเชียน และแก้วหู ควบคุมการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อลิ้น และการกลืน

  • ประสาทกัส (Vagus Nerve)

    เป็นทั้งประสาทรับรู้และสั่งการ ทำหน้าที่รับความรู้สึกเกี่ยวกับการเจ็บปวด การสัมผัส อุณหภูมิ ในหูตอนใน เยื้อหุ้มสมองและไขสันหลัง รวมไปถึงทางเดินหายใจและทางเดินอาหาร ควบคุมเกี่ยวกับการกลืน การพูด การหายใจ การเต้นของหัวใจ รวมถึงการขับสารต่างๆในกระเพาะอาหารและลำไส้

  • ประสาทแอกเซสเซอริ (Accessory Nerve)

    เป็นประสาทสั่งการ ทำหน้าที่เกี่ยวกับการพูดการเคลื่อนไหวศรีษะและหัวไหล่

  • ประสาทไฮโพกลอสซัล (Hypoglossal Nerve)

    เป็นประสาทสั่งการ ทำหน้าที่เกี่ยวกับการพูด การเคี้ยว การกลืน (การหดตัวของกล้ามเนื้อลิ้น)

เส้นประสาทสมอง

เซลล์ประสาท ทำหน้าที่ส่งสารสื่อประสาทไปตามส่วนต่างๆ ของร่างกาย ตามคำสั่งการของสมองแบ่งตามจำนวนขั้วได้ 3 ขั้ว

ร่างกายเรามีเซลล์ประสาท (nerve cell) หรือนิวรอน (neuron) จำนวนมาก ทำหน้าที่เกี่ยวกับการรับรู้และการตอบสนอง แต่ละเซลล์จะเชื่อมโยงเกี่ยวพันกับเซลล์ประสาทอื่นเป็นพันแสนล้านเซลล์ทั้งหมดจะทำงานเกี่ยวกับการรับส่งสัญญาณระหว่างสิ่งเร้าภายนอกและภายในร่างกายได้อย่างมีระบบ

การทำงานเซลล์ประสาท แบ่งออกเป็น 4 ส่วน คือ

  • วงจรกิริยาสนองฉับพลัน

  • วงกิริยาสนองฉับพลัน เป็นวงจรการตอบสนองของร่างกายต่อตัวกระตุ้น โดยอาศัยการโยงต่อกันของเซลล์ประสาทตั้งแต่สองเซลล์ขึ้นไป ประกอบด้วยตัวรับรู้ ประสาทนำเข้า ศูนย์กลางสนองฉับพลัน ประสาทส่งออก และอวัยวะที่เป็นส่วนปฏิบัติงาน สำหรับกิริยาสนองฉับพลัน ได้แก่ กิริยาสนองฉับพลันที่ควบคุมการเต้นของหัวใจ การขยายตัวของหลอดเลือด การหายใจ การไอ การจาม การอาเจียน การขับถ่าย อุจจาระ และปัสสาวะ การเหยียดกล้ามเนื้อ เป็นต้น

  • ไขสันหลัง

  • จัดเป็นระบบประสาทกลาง บรรจุอยู่ในช่องไขสันหลัง ประกอบด้วยส่วนเนื้อสีเทา และถูกล้อมรอบด้วยส่วนเนื้อสีขาว มีเส้นประสาทแยกออกมา 31 คู่

  • สมอง

  • จัดเป็นระบบประสาทกลาง บรรจุอยู่ในช่องกะโหลกศรีษะสมองแบ่งออกเป็น 5 ส่วน คือสมองใหญ่ สมองน้อย สมองส่วนกลาง สมองส่วนล่างหรือ พอนส์ และก้านสมอง มีก้านสมองที่แยกออกมาจากก้านสมองอีก 12 คู่